PAYLAŞ
Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Çoçuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), okul başarılarını ve ilişkilerini etkileyebilecek kompleks bir zihinsel bozukluktur. Maalesef DEHB’nin belirtileri değişken ve zaman zaman tanınması zordur. DEHB’nin çoğu belirtisi, çocuklarda alışılagelmiş nitelikler olduğundan doktorların birtakım kriterleri göz önünde bulundurması gerekmektedir. Bu sebeple çocuklarda DEHB’nin bazı ortak belirtileriyle yazıya giriş yapmak istedik.

 

Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun Ortak Belirtileri

Kendine Odaklı Davranma

DEHB’nin ortak bir işareti, başka insanların ihtiyaçlarını ve arzularını göz önünde bulundurma zorluğu olarak tanımlanıyor. Bu durumu en belirgin iki şekilde fark edebilirsiniz. Birincisi, konuşmalarda söz hakkı olmadan başkasının lafını yarıda kesmek; ikincisi ise sınıf aktiviteleri oyun vb.de kendi sıralarını beklerken normal çocuklardan daha fazla zorlanmaları.

 

Duygu Karmaşaları

DEHB olan çocuklar çoğu zaman duygularını kontrol altında tutmakta zorlanırlar. Özellikle küçük çocuklarda beklenmedik öfke patlamalarına yol açabilir bu durum.

 

Yerinde Duramama

Hiperaktivitenin en belirgin özelliği olabilir. Çoğunlukla hareketsiz bir şekilde öylece oturmak zor gelir, durmadan kımıldanmaya başladıysa ilk fırsatta yerinden kalkacağını tahmin etmek zor değil. Bu durum boş vakitlerini sakince geçirmesini ve başladığı şeyleri bitirmesini oldukça zorlayacaktır. Ödevine veya çeşitli şeylere ilgi gösterebilir ancak bitiremeden kendini, dikkatini çeken başka bir şey ile uğraşırken bulacaktır.

 

Odaklanmada Zorlanma

Dikkat Eksikliği derken bunu düşünmek hiç de zor değil aslında. Fakat ölçüsü küçümsenecek gibi olmayabilir. Siz çocuğunuzun yüzüne direk konuşsanız da dikkati üstünüze toplayamayabilirsiniz. Genelde sizi dinlediklerini söyleyeceklerdir fakat soracak olursanız çoğunlukla söylediklerinizi tekrar edemezler.

Sadece konuşmalarla da kalmayıp bu odaklanmada zorlanma, zihinsel faaliyetlerden kaçınmasına sebep olur. Bu dersini dinlemek de olabilir, zorlu bir ödev de…

Ayrıca dikkat eksikliği sonucu, uyulması gereken talimatlardan bazılarını atlayabilir. Fakat bu, asla tembellik veya zekâ eksikliği anlamına gelmez.

 

Organizasyonda Sorun Yaşama

Önceki başlıktan yola çıkıldığında anlayacaksınız ki bu çocuklarımız için görev sırasını takip etme; kendi ödev, proje vb. şeyleri öncelik sırasına koymak oldukça zorlayıcıdır. Bu nedenle organize olmak, okulunda yaşayacağı sorunlarında yaşıyla birlikte artacak bir pay edinme riski taşır.

 

Unutkanlık

Çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, yapılması gereken günlük aktivitelerini, ödevlerini unutmasına veya sıkça oyuncakları gibi çeşitli eşyalarını kaybetmesine sebep olabilir.

 

Hayallere Dalma

DEHB olan çocuklarımızın her zaman gürültülü, şamatacı olması gerekmiyor tabi ki de. DEHB’nin bir başka belirtisi de daha sessiz olmak ve diğer arkadaşlarından daha az katılım göstermek. Bu çocukları boşluğu seyredip hayal kurarken ve etrafında olan bitenin farkındalığını yitirmişken de yakalayabilirsiniz.

 

Tabi ki bütün çocuklar, bu bahsettiğimiz belirtileri gösterebilir ancak çocuğunuz bu sorunları düzenli olarak yaşıyorsa; okul başarısını veya akranlarıyla ilişkisini negatif etkiliyorsa bir sonraki adıma geçmeniz gerekecektir.

 

Çoçuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nun 3 Tipi

Genelde ortak bir başlık altında toplansa da çocuklarınız bütün bulguları göstermek zorunda değil. Bu sebeple doktorlar 3 çeşit sınıflandırma kullanır genelde:

Birleşik Tip (Katılımsız, Hiperaktif, Fevri)

Bu tipteki çocuklar DEHB’nin tüm belirtilerini gösterirler. DEHB’nin en yaygın tipidir.

Hiperaktif, Fevri Tip

Bu çocuklar hiperaktivite ile birlikte düşünmeden hareket edebilir fakat çoğunlukla dikkatsizlik sorunu olmaz.

Katılımsız Tip

Önceden sadece dikkat eksikliği bozukluğu (DEB) olarak anılırken günümüzde DEHB’ye dahil. Bu çocuklar fazla aktif değildir. Dersin işlenişine vb. müdahalesi olmadığı için semptomların fark edilmesi oldukça zordur.

Dikkat eksikliği derslere odaklanmayı zorlaştırır.

Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Teşhisi

Tüm DEHB belirtilerine rağmen çocuğunuzdaki bu davranışların sebebi yaşamındaki ani değişimler (ebeveynlerin boşanması gibi), beyin fonksiyonlarını etkileyecek tıbbi bir bozukluk, depresyon, bipolar bozukluk vb. gibi başka şeyler de olabilir. Bu yüzden her zaman doktora gitmeniz önerilir. Fakat hemen sonuç almayı beklemeyin. Çünkü DEHB tanısı için belirli bir test yoktur. Çoklu kaynaklardan ve birkaç basamak adımlardan toplanılan bilgililerle verilen bir karar süreci işler. (Siz, çocuğunuz, çocuğunuzun okulu, varsa bakıcısı… davranışlarını gözlemleyen kim varsa… ve bunların çocuğunuzun yaşamı ile ilişkilerini nasıl etkilediği sorulur) Doktorlar; 6 veya daha fazla dikkatsizlik veya hiperaktivite semptomları gözlenmesi, bu durumun 6 aydan daha uzun sürmesi ve sorunlarının birden fazla ortamda baş göstermesiyle DEHB teşhisi koyar. Bu süreçte çocuğun akranlarından farklılıklarını göz önünde bulundururken fiziksel muayene yapabilir hatta çeşitli tarama testleri isteyebilir.

 

Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Tedavisi

Tedavi planı özel eğitim programları, psikolojik yardım ve ilaç muamelesi içerebilir. Doktorunuzdan mümkün olduğunca fazla seçenek öğrenmeniz, çocuğunuz için en iyi planı uygulamanıza yardımcı olacaktır.

 

Çoçuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu için İlaçlar

Çocuklarda etkili bir ilaç sınıfı “uyarıcılar”dır (Adderal, Ritalin vb.). Bu tip ilaçlar çocuğunuzun kendi düşüncelerine odaklanmasına ve dikkatini dağıtacak unsurları görmezden gelebilmesine yardımcı olur. Fakat bu ilaç grubu herkeste aynı etkileri göstermez hatta çeşitli yan etkileri olabilir.

Bir başka ilaç grubu ise DEHB için geliştirilmiş uyarıcı olmayan ilaç grubu. Bu grup, uyarıcılara göre daha uzun vadelidir. Ayrıca doktorlar, özellikle büyüklere tansiyon ilacı da verebilir çünkü bazıları, DEHB için geliştirilen uyarıcı olmayan ilaç grubunun etken maddesini içermektedir.

Ek olarak antidepresanların ve bipolar bozukluk için geliştirilen ilaçların da DEHB’ye yardımcı olduğu, beynin çeşitli işlevlerinin dengelenmesine yardımcı olduğu söylenebilir.

DEHB için piyasada kısa, orta ve uzun süre etkili ilaçlar mevcut ancak doktorunuzun en iyi ilaca ve dozaja karar vermesi zaman alabilir. Çocuğunuz da çeşitli yan etkiler gösterebilir fakat çoğunlukla ilaca başlanan süreyle sınırlı kalıp sonrasında geçer.

 

Çoçuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu için Davranış Tedavisi

Bu tedavide çocuğunuzun yaratıcılığı ve rutinleri desteklenirken kendini ve beklentilerini açık bir şekilde ifade etmesine yardımcı olur. Ayrıca çocuğunuza yardımcı olacak başka tedavi yöntemleri de mevcut:

Sosyal Beceri Egzersizleri

Bu egzersizler çocuğunuzun sosyal ilişki geliştirmesine ve ilişkilerini sürdürebilmesine yardımcı olacak davranışları öğrenmesi için tasarlanmıştır.

Destek Grupları ve Ebeveyn Egzersizleri

Bu gruplarda ise çocuğunda DEHB olan ebeveynlerin DEHB hakkında daha fazla bilgi edinmesi sağlanır ve anne babalara çocuklarına nasıl yaklaşmaları gerektiği öğretilir.

 

DEHB Koçluğu

Koçluk, DEHB için diğer tedavilere göre oldukça yeni gelişen bir alan. Bu alanda DEHB Koçluğu yapan kişiler çocukların hayatlarının çeşitli alanlarında daha iyi sonuçlar başarmak için hedefler belirlemesine ve bu hedeflere ulaşmak için bir yol haritası çizmelerine yardımcı olurlar. Fakat yine de çocuğun bir koç ile çalışabilmesi için belirli bir olgunluğa ve motivasyona sahip olması gerekmektedir.

Çoçuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu hakkındaki yazımız bu kadardı. Eğer bu yazımızı beğendiyseniz, bunu da beğenebilirsiniz:

Sünnet İçin En Doğru Yaş Hangisidir ?

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here